Is cosmetica veilig? Zo ga je bewust om met wat je op jouw huid smeert- in 5 stappen.
Niet alle cosmetica is gelijk. Niet alle huid is gelijk. Gelukkig maar! Maar dit maakt het soms een zoektocht om te beslissen en vinden wat bij jou past. Aan de andere kant, zien we soms angst-wekkende berichten of informatie. Hoe kijk je naar cosmetica vanuit een nuchter maar geïnformeerde perspectief, zonder een bril van angst op te hebben? Wat is veilig en wat is niet veilig? Is cosmetica veilig? Hier zal ik meerdere hoeken van de cosmetica wereld in één blog uitleggen, zodat jij bewuste en nuchtere keuzes kan maken als het gaat om jouw huid en cosmetica. Ik verklap het al: de grootste tips is om aan minimalistisch huidverzorging te denken.
Punt 1: Bewust van de regelgeving
Omdat elke persoon uniek is (amazing!), is het ONMOGELIJK om iets als “veilig” te stellen voor iedereen. Het is ONMOGELIJK om risicos uit te sluiten. Dit is ook waar door het hele leven, maar ook bij cosmetica. Elke keer dat je iets op jouw huid smeert, loop je een risico dat jouw huid er niet goed op zal reageren.
Toch worden bepaalde ingredienten, concentraties, combinaties van ingredienten, en toepassingen gekoppeld aan bepaalde grenzen die bewaakt worden door de Europese Verordening. Dit zijn keuzes die gemaakt zijn vooral op basis van wetenschap. Deze grenzen moet je zien als “live”… ze veranderen steeds bij nieuwe wetenschap. Dit is hetzelfde in de wereld van voedsel en medicijn. Grenzen, ingredienten, toepassingen ezv. zijn altijd aan het veranderen (de bedoeling is dat ze steeds beter worden.) Maar dit betekent ook dat soms zijn er “achteraf fouten ontdekt.”
“Is cosmetica wel veilig?” Dit is afhankelijk van wat jij beschouw als “veilig”. De Europese Verordening gebruikt hun grenzen om te bepalen wat ze beschouwen als veilig of niet. Maar dit betekent niet persé zonder risico’s, en het betekent sowieso niet zonder risico’s VOOR JOU. Het betekent gewoon in het algemeen, op basis van wetenschap en testen die tot nu toe uitgevoerd zijn, zijn de risico’s van gebruik best laag voor de bepaalde producten.
Samenvatting: de wetten zijn in plaats om de algemene consument te beschermen tegen bewezen en bekende onveilige ingredienten, toepassingen of gebruik. Dit betekent niet dat alles dat op de markt staat goed voor iedereen is, en het betekent niet dat het zonder risico’s is.
Punt 2: Bewust van de marketing
Dit is het eerste onderdeel van een cosmetica product waar jij als consument, in aanraking mee kom. Als consument heb jij de recht om weten wat je van een product mag verwachten, voor dat je het koopt- en dit product moet wettelijk aan de beweringen voldoen. Marketing is het naleven van dit consumenten wet… plus meer ;). Marketing laat zien wat een product belooft — en hoe je je daarbij moet voelen. Er zijn regels als het gaat om welke woorden mogen gebruikt worden (claims) om elk cosmetica product uit te leggen. Welke woorden niet of wel gebruikt mogen worden zijn bepaald door meerdere manieren. “Europese Verordening (EU) nr. 655/2013: Dit is de basis. Hierin staan de gemeenschappelijke criteria waaraan claims moeten voldoen, zoals wettelijke naleving, waarheidsgetrouwheid, bewijsmateriaal, eerlijkheid en onderbouwde keuzes”.
Woorden en emotie dat ze in marketing gebruiken heel bewust. Vaak wordt er grote nadruk gezet op de emotie. Welke gevoel wordt opgeroepen door bepaalde woorden en uitstraling, beelden of muziek.
Samenvatting: wees alert en waakzaam als het om reclame voor een nieuwe product gaat. Welke woorden zijn gebruikt? Hebben de woorden echte betekenis? Zijn ze meetbaar? Of zijn ze leeg? Hoe voel je je wanneer je de reclame zie of hoor? Wordt je door jouw emotie aangetrokken naar dit product? Beschouw de “claims” en marketing NIET als bepalend, maar als een gids. Je moet er niet op vertrouwen, maar wel ideeën en wijzingen van krijgen
Wat een cosmetica bedrijf volgens de regels mag zeggen vs. wat nodig is om een product te verkopen is een spanningsveld. Meestal staan deze twee haaks op elkaar. Hierdoor wordt volop gebruik gemaakt van creativiteit om te verkopen.
Punt 3: Bewust gebruik
Hoe je een product gebruikt heeft misschien meer invloed dan je denkt. Wist je dat je (contact) allergieën kan ontwikkelen of sensitisatie kan opbouwen tegen bepaalde stoffen? Dit betekent dat je een allergie ontwikkelt omdat je zo vaak in aanraking met een stof bent gekomen. Dit gebeurt niet bij veel mensen en niet vaak, maar toch kan het gebeuren. Wanneer het gebeurt, is het meestal door overmatige gebruik van bepaalde producten of stoffen. Wat lastig is, is dat je weet nooit wat “teveel” is tot dit punt bereikt is. Ook, is dit punt anders voor elk persoon.
De regels van de toegestane stoffen, toegestane concentraties en toepassingen en claims zijn deels hierop ingesteld. Door de regelgeving, loop je een veel kleiner risico om deze situaties op te lopen- maar het is onmogelijk om alle risico’s uit te sluiten. Hierom ben ik een grote voorstander ben van bewust gebruik van cosmetica. Wat betekent dit in het praktijk?
Samenvatting: gebruik cosmetica NIET als basis, of niet gewoon zomaar maar bewust. Dit kan ook betekenen: wissel af van producten. Niet te lang met hetzelfde product(en), bij voorbeeld een paar weken of maanden met één product, daarna uitwisselen voor een ander. Als het gaat om sensitisatie en allergieën, spelen de ingredienten een grote rol… dus lees maar door!
Punt 4: jouw huid
Jij bent de beste kenner van jouw huid. Eén grote uitgangspunt van marketing is dat iemand die iets verkoopt moet de deskundige zijn. Dat “ik weet wat jij nodig bent, en ik zal het je uitleggen.” Dit wekt vertrouwen op, en vertrouwen is belangrijk voor verkoop. Laat niemand jouw wijs maken dat iemand anders beter weet wat jouw huid nodig heeft. Natuurlijk kan je informatie winnen van deskundigen over hoe de huid daadwerkelijk in elkaar zit, of wat bepaalde ingredienten voor de huid kunnen doen- maar dat DIT product DE BESTE voor jouw huid is? Dat kan alleen jij zelf bepalen!
Samenvatting: let actief op hoe jouw huid voelt, hoe het reageert op de klimaat, weersomstandigheden, en ook producten. Als je al lang cosmetische producten gebruikt, probeer eens een keer helemaal te stoppen en kijk wat er gebeurt. Heeft jouw eten invloed op jouw huid? Ben je goed gehydrateerd? Ontspannen? De beste huidzorg ligt buiten cosmetische producten. Is cosmetica veilig? Hoe minder je aan jouw lichaam toevoegt, hoe meer jouw eigen huid en lichaam zijn bestemde taken uit kan voeren zonder storingen.
Punt 5: Ingredienten
Welke ingredienten in jouw cosmetica zitten zijn niet al-bepalend, maar spelen zeker een rol in de risico’s en het veilig gebruik van cosmetica. Er zijn in het algemeen 4 categorieën van ingredienten. En nee, dit is niet “natuurlijk vs. synthetisch”.
Categorie 1: basis ingredienten/ dragers. Dit zijn vaak erg milde ingredienten die de basis vormen van een product. In goedkope cosmetica zal je vooral goedkope “fillers” hier zien. Water (of aqua) en shea butter (BUTYROSPERMUM PARKII BUTTER) valt in deze categorie. De enige risico met deze ingredienten is als iemand toevallig allergisch is voor bepaalde ingredient. Denk aan amandel olie bij voorbeeld. In dit geval zit de risico niet in de ingredienten, maar in het persoon zelf.
Categorie 2: werkzame stoffen. Dit zijn plantenextracten, mineralen, etherische olieën of vitamines. In deze stoffen zitten KRACHT, en met kracht komt risico. Welke risicos? Bekende risico’s zijn irritaties, allergieën en sensitisatie. Sensitisatie is een proces waarbij het lichaam (immuunsysteem) een stof leert herkennen als “probleemstof” → en daar later op gaat reageren. Dit is een zeldzame situatie, maar is wel een bekende risico. Het lastige van deze is dat het gebeurt in het lange-termijn, het gebeurt niet bij iedereen, en ieder lichaam heeft een eigen grens. Er zijn meerdere manieren om deze risico te verminderen, maar zo lang je werkzame stoffen op jouw huid smeert, blijft sensitisatie een risico. Dit categorie heeft grote invloed op een antwoord van de vraag “is cosmetica veilig?”
Categorie 3: stabiliteit & houdbaarheid. Dit zijn conserveermiddelen, antioxidanten en emulgatoren. Deze ingredienten zorgen dat de water fase en olie fase goed gemengd blijven, ze voorkomen bederf (heel belangrijk!!), en ze zorgen voor goede houdbaarheid van de cosmetica. Soms worden ook extra hulpmiddelen gebruikt, die zorgen dat bij voorbeeld de emulgatoren beter stabiel blijven. Helaas kunnen de stabiliteit & houdbaarheid ingredienten ook irritaties veroorzaken.
Categorie 4: beleving (kleur, geur & textuur). Deze spreken vanzelf… maar vooral geurstoffen zijn bekend voor het veroorzaken van irritaties. Natuurlijke kunnen toevoegingen voor de kleur en textuur ook irritaties veroorzaken. In het algemeen, als het heel lekker ruikt, of perfect aanvoelt of een erg mooie kleur heeft, is dat een teken om dichter bij de ingredientenlijst te kijken, en dit kan je meer inzicht geven in jouw antwoord op “is cosmetica veilig?”
Is cosmetica veilig? Wat is de veiligst cosmetica
De veiligst cosmetica is cosmetica met de kleinste risico’s. Dat zou eenvoudige enkel ingredienten zijn. Cosmetica dat bestaat 100% uit ingredienten uit “categorie 1”. Denk aan shea butter, argan olie, hydrosols, olijf olie, en het lijst gaat door. Er zijn ontelbare mooie eenvoudige ingredienten die direct uit de natuur komen! Wanneer de enkelvoudige ingredienten niet voldoen aan iemand’s eisen wordt het ingewikkelder. Wanneer je verder ga loop je risico’s. Mijn uitgangspunt is nog steeds hoe minder, hoe beter.
De cosmetica met de meest risico’s is cosmetica die gebruikt is met een minimalistische aanpak. Minimalistisch ingredienten, en minimalistisch in gebruik. Zo weinig mogelijk ingredienten, en zo weinig mogelijk in gebruik.
Mocht je interesse hebben in verder uitzoeken wat je WEL voor jouw huid kan doen, raad ik aan om je een beetje te verdiepen in “low tox” alternatieven voor de huid, keuken en huis.
